છેલ્લા બે મહિના દરમિયાન, કચ્છમાં મારા જન્મસ્થળ માંડવી, તેમજ ભુજ અને ભચાઉની મુલાકાત લેવાનો મોકો મળ્યો.
આ નગરોની આ વખતની મુલાકાત મિશ્ર લાગણીઓનો અનુભવ કરાવનારી હતી. આપણી ધીંગી ધરતીની ખમીરવંતી ભાવના અને કચ્છીઓની મીઠાશ હંમેશની જેમ મજબૂત છે, પરંતુ આપણા નગરોનું ભૌતિક સૌંદર્ય ઉપેક્ષાના થર નીચે ઝાંખું પડી રહ્યું છે.
ચાલો સ્પષ્ટ વાત કરીએ. આ નગરોના આંતરિક રસ્તાઓની હાલત અત્યંત દયનીય છે. ફક્ત એમના રિપેરીંગની જ નહીં, પરંતુ સંપૂર્ણ કાયાપલટની જરૂર છે. આ રસ્તાઓ પર ડ્રાઇવિંગ એક જોખમી અને નિરાશાજનક અનુભવ બની ગયો છે જે દરેક રહેવાસીની ધીરજની કસોટી કરે છે.
આપણા આંતરિક રસ્તાઓ અને શેરીઓમાં બીજી એક ઊંડી સમસ્યા ઘર કરી ગઈ છે: સ્વચ્છતાનો વ્યાપક અભાવ. પશુઓનું અનિયંત્રિત ભ્રમણ અને એનાથી થતી ગંદકી જાહેર સ્થળોને રોગચાળાના સંભવિત કેન્દ્રોમાં ફેરવી રહ્યું છે. સફાઇ પ્રત્યેની આપણી નગરપાલિકાઓની ઉદાસીનતા અને આપણી જાગૃતિના અભાવને કારણે આ અનિચ્છનીય પરિસ્થિતિ ઊભી થઈ છે.
આપણે કચ્છીઓ સહનશીલ છીએ. આપણને કઠોર પરિસ્થિતિમાં ટકી રહેવાની શક્તિ મળી છે. આપણે અભાવમાં જીવતાં અને સાદગીમાં આનંદ શોધતા શીખ્યા છીએ. પરંતુ આપણે આ સહનશીલતાને લાચારી ન બનાવી દેવી જોઈએ. પ્રકૃતિ તરફથી મળતા પડકારો એક વાત છે; અને માનવસર્જિત નિષ્ક્રિયતામાંથી જન્મેલા પડકારો તદ્દન અલગ વાત છે.
પ્રગતિનું સાચું માપદંડ ફક્ત આર્થિક સમૃદ્ધિ જ નથી. આપણા દૈનિક જીવનધોરણમાં પણ નક્કર સુધારો થાય તો જ ખરેખરો વિકાસ થયો ગણાય. આજે કચ્છમાં આપણે એક ગંભીર વિરોધાભાસનો સામનો કરી રહ્યા છીએ: ભલે વ્યક્તિગત સમૃદ્ધિ વધી રહી હોય, પરંતુ આપણા સાર્વજનિક સ્થળો ચિંતાજનક રીતે કથળી રહ્યા છે. આ નસીબનો ખેલ નથી; આ તો મહત્ત્વની પ્રાયોરિટીઝ પર આપણું ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આપણને મળેલી નિષ્ફળતાનું સૂચક છે. આ પતનને સ્પષ્ટ ઈરાદા અને નિર્ણાયક, અડગ કાર્યવાહીથી ચોક્કસપણે રોકી અને પલટાવી શકાય છે.
સત્તામાં બેઠેલા લોકો અને સમગ્ર સમાજને એક હૃદયપૂર્વકની અપીલ છે. ચાલો, આપણે આપણી પ્રખ્યાત કચ્છી સહનશક્તિને પરિવર્તનની માંગમાં બદલીએ. ચાલો, ગુજરાતના આ ઘરેણાને ફરીથી ચમકાવીએ. આપણાં નગરો ફક્ત નકશા પરના સ્થાનો નથી; તે જીવંત, ધબકતા અસ્તિત્વ છે, જે હાલમાં વિકાસ માટે સંઘર્ષ કરી રહ્યા છે. ચાલો, આપણે તેમને ફરીથી શ્વાસ લેવામાં મદદ કરીએ.
-સંજય શાહ
SME બિઝનેસ કોચ
#કચ્છ #કચ્છી #માંડવી #ભુજ #ભચાઉ #ગુજરાત #નાગરિક #માળખાકીયસુવિધા